Koniec F‑gazów w pompach ciepła i klimatyzatorach - co musisz wiedzieć?
Data publikacji: 2026-02-05Data modyfikacji: 2026-11-04
Koniec pomp ciepła typu split i zmian związanych z F‑gazami w Polsce to temat coraz częściej poruszany zarówno przez branżę OZE, jak i właścicieli domów. W rezultacie nowych unijnych przepisów dotyczących emisji fluorowanych gazów cieplarnianych, rynek urządzeń grzewczych i klimatyzacyjnych stoi przed znaczną transformacją. Czy oznacza to konieczność wymiany wszystkich dotychczasowych instalacji? Jakie są dostępne ekologiczne alternatywy? Odpowiedzi znajdziesz poniżej.
Spis treści:
Nowe przepisy F-gazowe – co dokładnie zmieni się od 1 stycznia 2027 roku?
Co zmiany oznaczają dla właścicieli i rynku? Koniec pomp ciepła typu split
Co nowe przepisy oznaczają dla instalatorów pomp ciepła i klimatyzacji?
Rewolucja w F-gazach
Kluczową rolę w działaniu pomp ciepła oraz klimatyzatorów odgrywa czynnik chłodniczy, czyli specjalna substancja krążąca w zamkniętym obiegu urządzenia. To właśnie ona umożliwia transport energii cieplnej pomiędzy źródłem zewnętrznym, a instalacją grzewczą lub chłodniczą budynku.
Większość z nich wykorzystuje czynniki o wysokim współczynniku GWP, które znacząco przyczyniają się do efektu cieplarnianego. W rezultacie Unia Europejska, w ramach nowego rozporządzenia F-gazowego, wprowadziła szczegółowy harmonogram ograniczeń i zakazów stosowania określonych czynników chłodniczych w urządzeniach grzewczych i klimatyzacyjnych. Zmiany te bezpośrednio wpływają na przyszłość technologii split i przyspieszają rozwój alternatywnych, bardziej ekologicznych rozwiązań.
Unia Europejska wprowadziła przepisy F‑gazowe ograniczające stosowanie czynników chłodniczych o wysokim potencjale cieplarnianym (GWP), takich jak R32, stosowanych w pompach ciepła typu split i klimatyzatorach. W rezultacie producenci i użytkownicy muszą przygotować się na stopniowe wycofywanie tych urządzeń z rynku.
Czytaj też: Rodzaje gazów cieplarnianych
Harmonogram wycofywania F-gazów – tabela zmian | ||||
|---|---|---|---|---|
Rok zmian | Rodzaj urządzenia | Zakres mocy | Limit GWP | Co to oznacza w praktyce? |
2027 | Pompy ciepła split | do 12 kW | ≤ 150 | Zakaz stosowania R32 i podobnych F-gazów; konieczność użycia czynników naturalnych np. R290 |
2027 | Pompy ciepła monoblok | do 50 kW | ≤ 150 | |
2029 | Pompy ciepła split | powyżej 12 kW | ≤ 750 | Nadal możliwe stosowanie R32 lub R454C |
2029 | Klimatyzatory | do 12 kW | ≤ 150 | Praktyczny koniec klasycznych klimatyzatorów split na F-gazach |
2032 | Pompy ciepła monoblok | do 12 kW | zakaz F-gazów | Pełne przejście na czynniki naturalne np. R290 |
2035 | Pompy ciepła split | wszystkie moce | zakaz F-gazów | Ostateczny koniec R32 i R454C w nowych urządzeniach |
Nowe przepisy F-gazowe – co dokładnie zmieni się od 1 stycznia 2027 roku?
Rozporządzenie (UE) 2024/573 określa harmonogram ograniczeń dotyczących wprowadzania do obrotu określonych urządzeń zawierających fluorowane gazy cieplarniane.
Jednym z najważniejszych terminów jest 1 stycznia 2027 roku, kiedy zaczną obowiązywać kolejne ograniczenia dla wybranych grup pomp ciepła i urządzeń klimatyzacyjnych.
W wielu przypadkach granicą będzie współczynnik GWP wynoszący 150. Oznacza to, że ograniczeniami zostaną objęte urządzenia wykorzystujące F-gazy o GWP równym 150 lub większym.
Jakich pomp ciepła będą dotyczyć zmiany w 2027 roku?
Pompy ciepła typu monoblok i inne urządzenia samodzielne do 12 kW
Od 1 stycznia 2027 roku ograniczone zostanie wprowadzanie do obrotu tej kategorii urządzeń wykorzystujących fluorowane czynniki chłodnicze o GWP równym 150 lub większym.Pompy ciepła typu monoblok i inne urządzenia samodzielne powyżej 12 kW do 50 kW włącznie
Dla tej kategorii również przewidziano ograniczenie dotyczące F-gazów o GWP wynoszącym 150 lub więcej.Pompy ciepła typu split powietrze–woda do 12 kW włącznie
W tej grupie od 1 stycznia 2027 roku zacznie obowiązywać ograniczenie dotyczące fluorowanych czynników chłodniczych o GWP równym 150 lub większym.
W praktyce oznacza to istotne zmiany w dostępności nowych urządzeń wykorzystujących R32, którego GWP wynosi 675.
Uwaga: przepisy przewidują określone wyjątki związane z wymaganiami bezpieczeństwa w miejscu użytkowania. Nie są one jednak ogólnym zwolnieniem z nowych limitów. Ich zastosowanie musi wynikać z konkretnych warunków określonych w rozporządzeniu.
Szczegółowy harmonogram wycofywania F-gazów – najważniejsze daty od 2027 do 2035 roku
Zmiany będą wprowadzane etapami. Nie wszystkie pompy ciepła i klimatyzatory zostaną objęte ograniczeniami w tym samym terminie.
Data | Rodzaj urządzenia | Zakres ograniczenia |
|---|---|---|
1.01.2027 | Monobloki i inne urządzenia samodzielne do 12 kW | F-gazy o GWP ≥ 150 |
1.01.2027 | Monobloki i inne urządzenia samodzielne powyżej 12 do 50 kW | F-gazy o GWP ≥ 150 |
1.01.2027 | Pompy ciepła split powietrze–woda do 12 kW | F-gazy o GWP ≥ 150 |
1.01.2029 | Urządzenia split powietrze–powietrze do 12 kW | F-gazy o GWP ≥ 150 |
1.01.2029 | Systemy split powyżej 12 kW | F-gazy o GWP ≥ 750 |
1.01.2030 | Pozostałe urządzenia samodzielne | F-gazy o GWP ≥ 150 |
1.01.2032 | Urządzenia samodzielne do 12 kW | Zakaz F-gazów niezależnie od GWP |
1.01.2033 | Systemy split powyżej 12 kW | F-gazy o GWP ≥ 150 |
1.01.2035 | Systemy split do 12 kW | Zakaz F-gazów niezależnie od GWP |
Tabela przedstawia główne ograniczenia wynikające z załącznika IV do rozporządzenia (UE) 2024/573. W poszczególnych kategoriach przewidziano wyjątki związane z wymaganiami bezpieczeństwa. Ograniczenia dotyczą wprowadzania określonych nowych urządzeń do obrotu, a nie automatycznego zakazu eksploatacji istniejących instalacji.
Co zmiany oznaczają dla właścicieli i rynku? Koniec pomp ciepła typu split
Nowe przepisy nie nakładają obowiązku demontażu istniejących urządzeń. Jednak należy liczyć się z ograniczoną dostępnością nowych modeli.
Konsekwencje dla rynku:
Ograniczona oferta nowych pomp ciepła i klimatyzatorów – producenci dostosowują asortyment do nowych regulacji.
Serwis i konserwacja – starsze urządzenia mogą być trudniejsze w utrzymaniu w dłuższej perspektywie.
Koszty modernizacji – inwestorzy planujący nowe instalacje powinni wybierać urządzenia ekologiczne już teraz.
Alternatywy dla pomp typu split
Transformacja rynku wymusza wybór bardziej ekologicznych rozwiązań. Producenci urządzeń split muszą projektować zupełnie nowe rozwiązania, obejmujące m.in. inne układy zabezpieczeń, zmienioną konstrukcję jednostek oraz nowe procedury montażowe.
Dlatego też wielu producentów stoi przed koniecznością całkowitej zmiany technologii, a nie jedynie zastąpienia jednego czynnika innym. Proces ten wymaga czasu, kosztownych badań oraz certyfikacji, co dodatkowo przyspiesza odchodzenie rynku od klasycznych pomp ciepła typu split. W dłuższej perspektywie sprzyja to rozwojowi monobloków oraz innych systemów opartych na naturalnych, niskoemisyjnych czynnikach chłodniczych, które lepiej wpisują się w unijną strategię klimatyczną.
Ważne: W przypadku pomp ciepła typu monoblok nadchodzące zmiany nie wywołują tak dużych perturbacji, ponieważ większość nowoczesnych modeli już teraz wykorzystuje czynnik R290, czyli naturalny propan o bardzo niskim współczynniku GWP.
Inne technologie:
Gruntowe pompy ciepła zapewniające stabilne ogrzewanie całoroczne.
Wpływ zmian na klimatyzatory
Nowe przepisy obejmują również klimatyzatory typu split, które korzystają z podobnych czynników chłodniczych jak pompy ciepła.
W związku z nowymi regulacjami unijnymi klimatyzatory, podobnie jak pompy ciepła, przechodzą istotną transformację technologiczną. Przede wszystkim producenci stopniowo rezygnują z czynników chłodniczych R32 i R410A, które mają wysoki współczynnik GWP, czyli potencjał tworzenia efektu cieplarnianego. Zamiast nich coraz częściej stosuje się R290 (propan) oraz R454C, które znacząco ograniczają wpływ urządzeń na środowisko.
Sprawdź klimatyzatory AURA line >>
Ważne: Starsze klimatyzatory działające na R32 lub R410A nie zostaną objęte obowiązkiem natychmiastowej wymiany, co jest istotną informacją dla właścicieli domów i mieszkań.
Dla użytkowników domowych klimatyzatorów typu split szczególnie istotny jest 1 stycznia 2029 roku.
Od tego dnia ograniczone zostanie wprowadzanie do obrotu nowych systemów split powietrze–powietrze o mocy do 12 kW włącznie, wykorzystujących fluorowane czynniki chłodnicze o GWP równym 150 lub większym, z uwzględnieniem wyjątków dotyczących bezpieczeństwa.
Kolejnym etapem będzie 1 stycznia 2035 roku, od którego w systemach split do 12 kW ograniczenie obejmie fluorowane gazy cieplarniane niezależnie od wartości GWP, również z przewidzianymi prawem wyjątkami.
W praktyce oznacza to konieczność rozwoju nowych konstrukcji urządzeń oraz stopniowego wprowadzania czynników alternatywnych.
Co nowe przepisy oznaczają dla instalatorów pomp ciepła i klimatyzacji?
Zmiany dotyczą nie tylko producentów i właścicieli urządzeń. Ważnym elementem nowych regulacji jest również rozwój systemu szkoleń i certyfikacji personelu.
Dotychczasowe uprawnienia F-gazowe były związane przede wszystkim z pracą przy urządzeniach wykorzystujących fluorowane czynniki chłodnicze.
Nowe unijne zasady certyfikacji obejmują także czynności związane z czynnikami alternatywnymi, w tym węglowodorami, dwutlenkiem węgla i amoniakiem.
Wprowadzono również system okresowej aktualizacji kwalifikacji.
Najważniejsze terminy to:
12 marca 2027 roku – państwa członkowskie mają zapewnić system obowiązkowych szkoleń przypominających lub okresowej oceny kwalifikacji co najmniej raz na siedem lat.
12 marca 2029 roku – ostateczny termin pierwszego szkolenia przypominającego lub oceny dla osób posiadających dotychczasowe certyfikaty objęte przepisami przejściowymi.
Dotychczasowe certyfikaty nie tracą automatycznie ważności w 2027 roku, ale nie obejmują one pracy z czynnikiem R290. Dla instalatorów oznacza to rosnące znaczenie specjalistycznych szkoleń oraz aktualizowania wiedzy technicznej.
W Polsce obowiązujące zasady wydawania certyfikatów określa Urząd Dozoru Technicznego. Zgodnie z komunikatami UDT obowiązkowa krajowa certyfikacja w zakresie naturalnych czynników chłodniczych, takich jak R290, będzie wymagała odpowiedniej nowelizacji polskich przepisów.